خبرگزاری حوزه | علیرضا سبط احمدی، تهیهکننده سینما و تلویزیون در گفتوگو با خبرگزاری حوزه با اشاره به اهمیت پرداختن به ماه محرم در آثار نمایشی اظهار کرد: محرم فقط یک مناسبت تقویمی یا آیینی نیست، بلکه بخشی از هویت فرهنگی، تاریخی و اعتقادی جامعه ماست و طبیعی است که سینما و تلویزیون به عنوان دو رسانه اثرگذار باید نسبت خود را با این گنجینه عظیم معنایی روشن کنند. هر اندازه این پیوند آگاهانهتر، هنرمندانهتر و دقیقتر باشد، خروجی کار نیز هم برای مخاطب جذابتر خواهد بود و هم میتواند به ارتقای سطح محتوایی تولیدات نمایشی کمک کند.
وی افزود: محرم از آن دست موضوعاتی است که ظرفیتهای فراوانی برای روایتپردازی دارد. وقتی از محرم سخن میگوییم، صرفاً درباره سوگواری یا بازنمایی یک مناسبت مذهبی صحبت نمیکنیم، بلکه درباره مفاهیمی همچون ایثار، آزادگی، حقطلبی، ظلمستیزی، وفاداری، مسئولیت اجتماعی، بصیرت و کرامت انسانی حرف میزنیم. اینها مفاهیمی جهانشمول هستند و هر کدام از آنها میتوانند زمینهساز تولید آثار مهم و ماندگار در سینما و تلویزیون باشند.
سبط احمدی ادامه داد: یکی از نکاتی که باید به آن توجه کنیم این است که پرداختن به محرم در قاب رسانه، نیازمند نگاه عمیق و پژوهشمحور است. نمیتوان تنها با تکیه بر احساسات زودگذر یا استفاده از برخی نشانههای ظاهری، اثری ماندگار خلق کرد. اگر قرار است سینما و تلویزیون از این فضا بهره ببرند، باید به سراغ شناخت درست از تاریخ، فرهنگ عزاداری، ادبیات عاشورایی و حتی ظرفیتهای اجتماعی این ماه بروند. هر قدر این شناخت کاملتر باشد، امکان تولید آثار باورپذیرتر و شریفتر نیز بیشتر خواهد شد.
این تهیهکننده سینما و تلویزیون با بیان اینکه محرم میتواند به تقویت سینمای معناگرا کمک کند، تصریح کرد: امروز سینمای ما بیش از هر زمان دیگری به سوژههایی نیاز دارد که علاوه بر جذابیت دراماتیک، ریشه در هویت و فرهنگ مردم داشته باشند. محرم دقیقاً یکی از همین سرچشمههای مهم است. پرداخت درست به این موضوع میتواند سینما را از سطحینگری و تکرار دور کند و به سمت مفاهیم عمیقتر سوق دهد. در واقع، محرم فقط یک موضوع برای ساخت اثر نیست، بلکه یک مکتب روایی و اخلاقی است که میتواند نگاه هنرمند را نیز متحول کند.
وی در ادامه گفت: تلویزیون به دلیل گستره مخاطبان خود، مسئولیت بیشتری در این زمینه دارد. در ایام محرم، خانوادههای بسیاری مخاطب برنامهها و سریالها میشوند و انتظار دارند رسانه ملی متناسب با حال و هوای این ایام، آثاری متناسب، اثرگذار و در شأن مخاطب ارائه کند. اگر برنامهریزی دقیقی وجود داشته باشد، تلویزیون میتواند با تولید مجموعههای نمایشی، مستندها، برنامههای ترکیبی و حتی آثار کوتاه داستانی، نقش مهمی در انتقال مفاهیم عاشورایی به نسل جدید ایفا کند.
سبط احمدی بیان کرد: البته باید مراقب باشیم که پرداختن به محرم به کلیشه و تکرار دچار نشود. مخاطب امروز هوشمند است و اگر احساس کند اثری صرفاً برای پر کردن آنتن یا بهرهبرداری مناسبتی ساخته شده، خیلی زود از آن فاصله میگیرد. بنابراین، آنچه اهمیت دارد صداقت در روایت، کیفیت در تولید و احترام به شعور مخاطب است. ما باید بتوانیم از دل این مناسبت بزرگ، داستانهایی انسانی، پرکشش و تأثیرگذار استخراج کنیم؛ داستانهایی که حتی اگر مستقیماً به واقعه عاشورا نمیپردازند، درونمایه و پیام آن را با خود داشته باشند.
وی با تأکید بر اینکه محرم فقط موضوع آثار تاریخی نیست، تصریح کرد: یکی از اشتباهات رایج این است که تصور میکنیم پرداختن به محرم الزاماً باید در قالب آثار تاریخی یا بازسازی وقایع گذشته باشد، در حالی که بسیاری از مضامین عاشورایی قابلیت بازتاب در زندگی امروز را دارند. ما میتوانیم درامهای اجتماعی، خانوادگی و حتی آثاری با محور جوانان تولید کنیم که روح حاکم بر آنها برگرفته از فرهنگ ایثار و حقیقتطلبی باشد. این نوع نگاه، هم برای مخاطب امروز ملموستر است و هم دامنه اثرگذاری بیشتری دارد.
این تهیهکننده سینما و تلویزیون افزود: از سوی دیگر، پرداخت هنرمندانه به محرم میتواند به غنای بصری و موسیقایی آثار نیز کمک کند. آیینهای محلی، شیوههای سوگواری در مناطق مختلف کشور، تعزیه، نواها و نمادهای مرتبط با این ماه، هر کدام ظرفیت بسیار ارزشمندی برای خلق فضاهای بدیع و تأثیرگذار در سینما و تلویزیون دارند. اگر این عناصر به درستی و با شناخت استفاده شوند، هم به اصالت اثر کمک میکنند و هم باعث میشوند مخاطب ارتباط عمیقتری با کار برقرار کند.
سبط احمدی در بخش دیگری از این گفتوگو با اشاره به تأثیرات مثبت این موضوع بر سینما اظهار کرد: بیتردید پرداختن درست به محرم میتواند برای سینما آثار مثبتی به همراه داشته باشد. نخست اینکه سینما را به ریشههای فرهنگی جامعه نزدیکتر میکند. دوم اینکه امکان شکلگیری آثاری را فراهم میسازد که علاوه بر ارزشهای هنری، از پشتوانه عاطفی و اعتقادی نزد مردم برخوردارند. سوم اینکه میتواند موجب کشف روایتهای تازه و شخصیتپردازیهای متفاوت شود. در واقع، این حوزه هنوز ظرفیتهای کشفنشده فراوانی دارد و اگر فیلمسازان با دقت و جسارت به آن ورود کنند، نتایج ارزشمندی حاصل خواهد شد.
وی ادامه داد: یکی دیگر از آثار مثبت پرداختن به محرم، ایجاد پیوند میان نسلهاست. بسیاری از آیینها و سنتهای محرم از طریق خانواده و اجتماع منتقل شدهاند، اما رسانه میتواند این انتقال را عمیقتر و ماندگارتر کند. وقتی یک اثر نمایشی خوب تولید میشود، نه تنها نسل قدیم با آن احساس نزدیکی میکند، بلکه نسل جوان هم میتواند با زبان هنر به درک تازهای از این مفاهیم برسد. این مسئله برای جامعهای که نیازمند تقویت پیوندهای فرهنگی و هویتی است، بسیار اهمیت دارد.
سبط احمدی با بیان اینکه تولید آثار محرممحور نیازمند حمایت و سرمایهگذاری است، گفت: باید بپذیریم که ساخت آثار فاخر در این حوزه، بدون برنامهریزی بلندمدت و حمایت جدی ممکن نیست. اگر بخواهیم صرفاً در آستانه محرم به فکر تولید بیفتیم، معمولاً نتیجه مطلوبی به دست نمیآید. لازم است از ماهها قبل، بلکه از سالها قبل، روی فیلمنامه، پژوهش، انتخاب عوامل و طراحی تولید کار شود. موضوعی با این میزان اهمیت، شایسته برخورد حرفهای و آیندهنگرانه است.
وی افزود: همچنین ضروری است که در این مسیر از مشاوره صاحبان نظر در حوزه تاریخ، دین، ادبیات و جامعهشناسی نیز بهره گرفته شود. وقتی قرار است اثری درباره محرم یا با الهام از مفاهیم آن ساخته شود، باید اطمینان حاصل کنیم که هم از نظر محتوایی دقیق است و هم از نظر هنری واجد استانداردهای لازم. این همراهی میان تخصصهای مختلف میتواند به تولید آثاری منجر شود که هم اثرگذار باشند و هم ماندگار.
این تهیهکننده سینما و تلویزیون در پایان اظهار کرد: اگر ما بتوانیم با نگاه درست، زبان هنری مناسب و درک صحیح از نیاز مخاطب به موضوع محرم بپردازیم، قطعاً سینما و تلویزیون از این مسیر منتفع خواهند شد. محرم ظرفیتی بیپایان برای تولید معنا، احساس، روایت و اندیشه در اختیار هنرمند قرار میدهد. به اعتقاد من، هر زمان که رسانه ما با صداقت، احترام و خلاقیت به این حوزه نزدیک شده، نتیجه آن در ذهن و دل مردم باقی مانده است. بنابراین پرداختن به محرم نه تنها یک ضرورت فرهنگی و رسانهای است، بلکه فرصتی ارزشمند برای تعالی سینما و تلویزیون و حرکت به سوی آثاری عمیقتر، انسانیتر و ماندگارتر به شمار میرود.
انتهای پیام
نظر شما